Isabella interviewt Roes

Isabella’s interviews: Roes

6 oktober 2021

Sophie Laurence (1998) en Judith Oosterwijk (1998) vormen samen het theaterduo Roes. Ze maken voorstellingen over thema’s die spelen, op grote en kleine schaal. Ik mocht hen interviewen over onder andere hun nieuwste en tevens eerste voorstelling We zullen wel zien waar we terechtkomen.

Zouden jullie eerst wat over jullie zelf willen vertellen?

S: Mijn naam is Sophie Laurence, ik ben 23 jaar oud en samen met Judith de artistiek leider van Roes. Daarnaast ben ik ook onze zakelijke leider, werk ik als PR assistent voor Café Theater Festival, als host en panelleider voor De Kargadoor, doe ik de PR voor rock ’n roll band The Tambles en stel ik op aanvraag programma’s samen voor theaters na dat een lange tijd te hebben gedaan voor De Mus in het Torpedo Theater. Maar theater maken en spelen is wel wat ik het allerliefste doe en ik ben heel blij dat Judith en ik dat mogen doen. Verder hou ik van lezen, schrijven en wijn drinken en dan natuurlijk het liefst met Judith.

J: Mijn naam is Judith Oosterwijk en ik ben net als Sophie 23 jaar oud. Ik maak theater en muziek en het liefste gecombineerd; kleinkunst. Mijn vrije tijd spendeer ik graag buiten, ik houd van wandelen, en vreemde honden aaien. Ik lees en schrijf veel en houd ervan om door de stad te lopen met mijn fotocamera. Naast kleinkunst zet ik mijn liefde voor theater ook in als hulpverlener. Ik ben (bijna) dramatherapeut – nog effe die scriptie afmaken – en heb twee jaar met jongeren met gedragsproblematiek gewerkt.

Hoe kwamen jullie op de naam voor jullie duo?

J: Toen Sophie en ik samen aan onze voorstelling begonnen te werken hadden we nog niet bedacht dat we een vast duo zouden worden. Maar tijdens het maken hadden we vaak momenten dat we iets in de trant van: ‘oh dit zou ook leuk zijn!’ zeiden. Grappend zeiden we dan steeds: ‘nou, misschien voor de volgende voorstelling’. Langzaamaan is dit idee er bij ons ingeslopen en toen wilden we onszelf echt als duo op de kaart gaan zetten. We wilden graag een pakkende naam, met daarin een referentie naar de kleur rood, gezien onze gedeelde haarkleur en favoriete wijn. Die avond bleven we een beetje hangen in woorden als ‘avondrood’ of ‘roest’ die we ofwel als een verzorgingstehuis, of erg hard vonden klinken.

S: Toen we het opgegeven hadden, lag ik ’s nachts in bed en kwamen er ineens drie namen bij me op. Ik ben de andere twee vergeten, maar ik appte Judith (die lag ook in mijn huis te slapen maar in een andere kamer) met de vraag of Roes geen leuke naam was en zo is de naam geboren. Hij klinkt een beetje als het Franse rouge en het is een woord met veel betekenissen, wat we heel leuk vinden.

Kunnen jullie vertellen waar jullie voorstelling over gaat?

S: Onze voorstelling ‘We zullen wel zien waar we terechtkomen’ gaat over Alexine Tinne. Alexine is een ontdekkingsreiziger uit de 19e eeuw, die echt heeft bestaan. Ze was de eerste westerse vrouw die de Sahara overstak en op die reis wordt ze meer dan ooit geconfronteerd met haar verleden. Ze komt er namelijk achter dat haar vader, die zij zag als zeevaarder, een plantage heeft gehad in West-Indië en dat het geld dat zij van hem heeft geërfd misschien is verdiend over de ruggen van slaven. Alexine vraagt zich af wat dat voor haar en de keuzes die zij maakt betekent. Toch is het geen historische vertelling, we trekken dit verhaal juist heel erg in het nu. Want of je verantwoordelijk kunt worden gehouden voor de daden van je (voor)ouders is juist een vraag die nu heel erg speelt.

J: Ja, Alexine’s verhaal was in het begin echt de rode draad, maar stap voor stap is het ook een hele persoonlijke voorstelling geworden. Het gaat meer over keuzevrijheid en verantwoordelijkheid dan over het slavernijverleden. We voelen heel sterk dat dat niet ons verhaal is om te vertellen. Ik denk dat we vooral laten zien hoe gemakkelijk je jezelf kunt verliezen en hoe Alexine’s thema’s eigenlijk voor iedereen herkenbaar kunnen zijn. Én we steken ook gewoon vaak zat de draak met onszelf en onze eerste-wereldse struggles, het liefst met een liedje. 

Hoe kwamen jullie op het idee voor de voorstelling?

S: Tijdens de allereerste lockdown wist ik meteen zeker dat ik een voorstelling wilde gaan maken. Ik had daarvoor veel poëzie voorgedragen en op spoken word evenementen opgetreden, maar ik wilde meer en dat was daar de perfecte tijd voor. Ik wist ook vrijwel meteen dat ik een voorstelling wilde maken over een vrouw die de geschiedenisboeken niet heeft gehaald. Dat voelde voor mij heel logisch, want ik hou me altijd heel erg bezig met het feminisme en met het laten horen van de stemmen van vrouwen. Ik heb me een paar weken lang gestort op heel veel vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis en heb uiteindelijk een lijstje gemaakt met de vrouwen die ik het interessantst vond. Maar stiekem wist ik het zelf eigenlijk al, Alexine stond meteen op nummer één.

J: Ja Sophie kwam met een enorme lijst aan vrouwen, maar bij nummer drie, Alexine, zei ik ‘stop maar’. Sowieso vond ik Alexine meteen een heel gelaagd persoon, wat haar interessant maakte. Ze was geen typische heldin zoals Jeanne d’Arc of zo. Maar ze was wel een ontzettend geëmancipeerde vrouw met een doel. Alexines verhaal is indrukwekkend, maar tegelijkertijd iets waar iedereen zich (volgens mij) in bepaalde mate mee kan identificeren. 

Hoe gaat de samenwerking tussen jullie? Is het soms lastig? Hoe lossen jullie conflicten op?

J: Onze vriendschap begon toen we 18 waren, in een park met een fles rode wijn. Sindsdien hebben we een goede vriendschap opgebouwd en hoewel we het heel vaak met elkaar eens zijn en van dezelfde dingen houden, heb ik over samenwerken eigenlijk nooit nagedacht. Toen Soof begon te praten over het idee om een voorstelling te maken was ik meteen enthousiast, ik wilde daar heel graag op welke manier dan ook aan bijdragen. Voordat ik daar iets over kon zeggen zei ze al: “Ik wil dat jij erin gaat spelen.” Aan het begin heb ik me wel eens zorgen gemaakt over of het wel verstandig zou zijn om met een vriendin samen te werken. Ik vond het heel even ingewikkeld, aangezien ik aan het begin niet goed wist of dit nou Sophie’s stuk ging zijn, waar ik in ging spelen, of dat ik me ermee mocht bemoeien. Maar goed, ik ben vreselijk enthousiast en stroom over van de ideeën, dus ik heb me er vrijwel meteen mee bemoeid. Gelukkig vond Sophie dat fijn en is het op hele natuurlijke wijze in een gelijkwaardige samenwerking veranderd.

S: Zoals Judith al zei, eigenlijk gaat het samenwerken heel natuurlijk. We zijn allebei heel erg eigenwijs en hebben ook allebei een duidelijke mening over alles, dus ik had van tevoren ook verwacht dat meer problemen op zou leveren dat het eigenlijk doet. Het scheelt sowieso dat we qua smaak en stijl heel goed matchen, daardoor hoeven we een hoop discussies al niet meer te voeren. En omdat we elkaar zo goed kennen is het ook makkelijk om water bij de wijn te doen, we zijn zo op elkaar ingespeeld dat we meteen merken wie iets belangrijker vindt en dan kiezen we diens weg. En zolang dat in verhouding blijft gebeuren, is er eigenlijk niet zoveel aan de hand. Natuurlijk vinden we elkaar ook wel eens bloedirritant, maar we hebben een soort zussenband opgebouwd dus dan sluiten we onszelf een uurtje voor elkaar af en is het daarna ook wel weer prima. Geen drama hier dus! Ik vind het een heel groot voorrecht om op zo’n intensieve manier met m’n beste vriendin te mogen werken en ik zou dit met niemand anders willen en kunnen doen. Je moet elkaar heel erg vertrouwen om samen te maken en spelen.

J: ja nou dit is perfect verwoord, hier heb ik niks aan toe te voegen.

Hebben jullie nog tips voor beginnende schrijvers/theatermakers?

S: Tja, het is volgens mij de meest voor de hand liggende tip die er bestaat, maar je moet het gewoon doen. Je moet gewoon beginnen en dan ontstaat er vanzelf wel wat en dat wordt uiteindelijk dan goed, of niet. En als het niet goed wordt, dan heb je geoefend en kun je daarna iets beters maken. Dat heb ik ook met schrijven, ik ben gestopt met geloven dat inspiratie komt en gaat. Je opent je laptop en gaat gewoon een paar minuten lang voor je uit typen, dan staat er daarna altijd wat op papier. Soms moet je inspiratie nou eenmaal afdwingen.

Dit is natuurlijk ook onze debuutvoorstelling en die is ontstaan door trial and error. Als we nu kijken naar onze allereerste try-out (in juni) en onze première (eind september) dan is de voorstelling al zo geëvolueerd in die paar maanden spelen. Je moet vooral durven blijven vernieuwen en verbeteren. En kritisch naar jezelf kijken is belangrijk, maar proberen genieten van je succes net zo. En verder, brutaal zijn! Brutalen hebben echt de halve wereld. We hebben er zelf voor gezorgd dat onze voorstelling in het theater terecht komt en hebben nu een speellijst met een stuk of 40 data staan door het hele land.

J: Ja, gewoon beginnen en gun jezelf ruimte. Het is zo goed om af en toe een beetje afstand van je eigen werk te nemen en er als een vreemde naar te kijken. Dan blijkt meestal dat een kleine aanpassing al een enorm verschil maakt en je er gewoon te dicht op zit. Het is denk ik ook heel fijn om het er veel over te hebben, veel sparren met verschillende mensen en wederom biedt het je de kans om er weer eens met wat afstand naar te kijken. Tenslotte denk ik dat het belangrijk is om geen perfectie van jezelf te verwachten. Het is zo belangrijk (sorry cliché, maar écht waar!) om te genieten van het proces en niet enkel bezig te zijn met wat het moet worden. Ik had aan het begin echt vaak last van mijn innerlijke criticus, die altijd dingen zei als: ‘het wordt toch niet zo goed als…’. Maar je groeit van doen, dus het heeft geen zin om jezelf te vergelijken met alle groten op de wereld, ook zij zijn ergens begonnen en dat was ook geen meesterwerk. Dus, ga aan de slag en heb vooral plezier. Én werk met mensen waar je het gezellig mee hebt en die je inspireren.

 

Roes is met We zullen wel zien waar we terechtkomen op tour door heel Nederland. Van oktober ’21 tot juni ’22 kun je ze zien van Maastricht tot Terschelling. Ze zijn op tour als dubbelprogramma samen met Ruth Elings en haar voorstelling TOBBEN. Je ziet op één avond dus twee korte voorstellingen van het talent van de toekomst. Zie hier voor de speellijst en kaartjes en volg Roes op Instagram.